تغییر مفهوم کتاب   ارسال شده در تاریخ : سه شنبه ، ۷ خرداد ۱۳۹۲

تغییر مفهوم کتاب

امروزه مفهوم کتاب در تنگاتنگ رقابت با رسانه‌های دیگر تغییر پیدا کرده است و این تغییر می‌تواند هم شکلی و محتوای باشد. کتاب را به عنون یک رسانه فرهنگی در ماهیت و شکل می‌شناسیم و برای احیای کتاب و نمود آن در رقابت سنگین و فشرده با رسانه‌های دیگر باید راه‌های علمی را برگزید.

... و کتاب را در ماهیت یک کالا اقتصادی فرض کرد هرچند این فرض برای مشکل باشد، تا در رقابت جذب مخاطب، آن را در دسترس مخاطب خود قرار داد که انشاء‌الله از منظر فرهنگی نیز نمود پیدا کرده و در رشد و تعالی جامعه به کار آید. در معنای جدید کتاب، ابتدا باید نیازسنجی محتوای جامعه یا گروه مخاطب را تشخیص داده و آن را تعیین کرده و بنابر سلیقه‌های گروه هدف که خریداران و یا تشویق‌کنندگان برای خرید کتاب برای گروه مخاطب هستند، کتاب را تهیه و آماده سازی و تولید کرد.

مطالعات روز جهان در پیشبرد تولید و عرضه کالا مقوله‌هایی را طرح می‌کند که می‌تواند در تولید و عرضه کتاب به عنوان یک کالای فرهنگی نیز موثر باشد. مطلبی که پیش رو دارید برداشتی به بضاعت اندک من از مدیریت نشر روز جهان می‌باشد.

مهم‌ترین اصل در تولید کالا، عرضه آن است که هدف‌‌های دیگر از تولید یک کالا را پوشش می‌دهد. برای تولید هر کالایی باید گروه هدف را شناسایی کرد. گروه هدف خریدار یا پیشنهاد‌کننده برای خرید کالای شماست. گروه هدف را باید با گروه مخاطب تمیز داد. یعنی اگر کالای ما کتاب کودک است گروه مخاطب ما کودکان هستند و در محتوای کتاب باید از مسایل و مشکلات و آموزش‌های برای آن‌ها مورد نیازاست تهیه نمود اما از آن جا که خریداران کتاب کودک، مادران و یا پداران هستند بنابراین شکل و چگونگی بیان محتوای کتاب بنابر سلیقه‌های آنان تهیه و تولید شود. یعنی گروه هدف ما در تولید کتاب کودک، مادران و پدران محسوب می‌شوند. در مثالی دیگر اگر قرار است شما کتاب کمک آموزشی برای دانش‌‌آموزان تولید نماید گروه مخاطب شما دانش‌آموزان می‌باشند ولی گروه هدف شما آموزگاران هستند که پشنهاد‌کننده و یا تشویق‌کننده‌های گروه مخاطب برای خرید کتاب شما هستند و شما در چگونگی تهیه مطالب و شکل و شمایل این کتاب‌های کمک‌آموزشی باید سیلقه‌ها و تمایلات گروه هدف را مد نظر داشته باشید تا محصول فرهنگی شما مورد توجه قرار گیرد و در دسترس گروه مخاطب قرار گرفته و با استفاده از آن در اعتلای علمی و فرهنگی مثمر باشد. این نکته بسیار ظریف نباید هرگز فراموش شود که ما به عنوان تولید‌کننده باید سلیقه‌های گروه هدف را در تهیه مطالب و شکل و مهندسی کتاب در نظر گرفته تا کتاب مورد بهره‌برداری گروه مخاطب قرار گرفته و از طرفی دیگر محتوی و شکل کتاب ما باید ارتقای علمی و فرهنگی گروه مخاطب را حادث شود. پس شناسایی دقیق گروه هدف در تولید کتاب اولین قدم می‌باشد.

منصور جام شیر دی 1389      




بازگشت